Vận chuyển đường sắt Trung Quốc về Việt Nam đi qua đâu, hợp loại hàng nào, cần giấy tờ gì và khác đường bộ, đường biển, hàng không ra sao.

Vận chuyển đường sắt từ Trung Quốc về Việt Nam là hình thức đưa hàng hóa bằng tàu liên vận quốc tế, thông qua hai cửa khẩu đường sắt chính tại Lạng Sơn và Lào Cai. Dù ít phổ biến hơn so với xe tải hay tàu biển, sản lượng hàng hóa luân chuyển qua đường ray vẫn ghi nhận mức tăng trưởng khá mạnh trong những năm gần đây.

Xét về ưu nhược điểm, đường sắt nằm ở khoảng giữa so với đường bộ và đường biển. Phương thức này giải quyết tốt bài toán chở hàng khối lượng lớn, giữ được lịch trình ổn định và không phải lo ngại rủi ro từ thời tiết biển. Đổi lại, tàu hỏa sẽ kém linh hoạt hơn xe tải trong khâu giao nhận tận nơi và không thực sự tối ưu cho những đơn hàng nhỏ lẻ.

Để giúp bạn dễ dàng đưa ra quyết định, Yến China sẽ làm rõ lộ trình di chuyển của tàu hàng, nhóm mặt hàng phù hợp, đồng thời so sánh chi tiết với ba phương thức vận tải còn lại để bạn có sự chuẩn bị tốt nhất trước khi lựa chọn.

Đoàn tàu container trên tuyến vận chuyển đường sắt từ Trung Quốc về Việt Nam

Đường sắt hợp với lô hàng lớn đóng nguyên container

Vận chuyển đường sắt Trung Quốc về Việt Nam đi qua đâu?

Vận chuyển đường sắt giữa Trung Quốc và Việt Nam hiện vận hành chủ yếu qua hai cặp cửa khẩu trọng điểm là Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Bằng Tường (Quảng Tây) và Lào Cai kết nối trực tiếp với tỉnh Vân Nam.

Ở phía Việt Nam, ga Yên Viên (Hà Nội) giữ vai trò là một trong những đầu mối liên vận quốc tế chính, tiếp nhận phần lớn các chuyến tàu hàng từ Quảng Tây. Để đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng lớn, số chuyến tàu liên vận cố định giữa hai nước đã tăng lên trong vài năm gần đây.

Cùng với việc tăng chuyến, lượng hàng luân chuyển bằng đường sắt cũng tăng trưởng rõ rệt. Tuyến tàu từ Quảng Tây về Việt Nam hiện là một trong những tuyến hàng đường sắt sôi động nhất giữa hai nước.

Rào cản lớn nhất trong vận chuyển đường sắt Việt – Trung: Sự chênh lệch đường ray

Đường sắt Trung Quốc chủ yếu dùng khổ 1.435mm, trong khi phần lớn mạng đường sắt Việt Nam là khổ 1.000mm. Tuyến Hà Nội đi Lào Cai cũng là khổ 1.000mm.

Vì vậy, ở những điểm hai khổ ray gặp nhau, hàng phải chuyển tải từ tàu này sang tàu kia. Riêng đoạn từ Đồng Đăng về ga Yên Viên là đường lồng, tàu khổ 1.435mm chạy vào được.

Mỗi lần chuyển tải là thêm thời gian bốc xếp và thêm một lần hàng bị nâng hạ. Đây là lý do tổng thời gian từ kho người bán tới kho của bạn thường dài hơn con số chạy tàu trên lý thuyết.

Tình hình này có thể đổi trong vài năm tới. Ngày 19/2/2025, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, nối với mạng đường sắt phía Trung Quốc.

Bãi tập kết container cạnh ga đường sắt chờ xếp lên tàu hàng

Ga Yên Viên là một trong những đầu mối nhận tàu liên vận từ Quảng Tây

Loại hàng nào hợp vận chuyển đường sắt Trung Quốc?

Vận chuyển đường sắt là lựa chọn lý tưởng cho các lô hàng quy mô lớn, thường được đóng nguyên container hoặc nguyên toa. Trên thực tế, phương thức này rất phổ biến với các nhóm hàng như máy móc thiết bị, nguyên liệu sản xuất, vật liệu xây dựng, phân bón hay nông sản đóng gói.

Xét về hiệu quả kinh tế, những mặt hàng nặng nhưng không quá gấp về tiến độ sẽ hưởng lợi nhiều nhất. Người gửi vừa không phải phụ thuộc vào lịch trình kéo dài của tàu biển, vừa tối ưu được chi phí so với mức cước đắt đỏ của đường hàng không.

Ngược lại, đường sắt không phải là giải pháp tối ưu cho các đơn hàng lẻ vài chục kilogam hay hàng đặt trên Taobao, 1688 được chia thành nhiều kiện nhỏ. Việc chờ gom đủ hàng để lấp đầy một container thường mất khá nhiều thời gian, trong khi các tuyến đường bộ vốn đã khai thác rất tốt phân khúc hàng lẻ này.

So sánh bốn phương thức đưa hàng Trung Quốc về Việt Nam

Không có phương thức nào tốt nhất cho mọi lô. Bảng dưới so sánh ở mức tổng quát để bạn khoanh vùng trước khi hỏi giá.

Phương thứcHợp vớiĐiểm mạnhĐiểm cần cân nhắc
Đường bộĐơn lẻ tới lô vừa, hàng cần về nhanhLinh hoạt, giao tới kho, nhiều tuyến hằng ngàyDễ ùn ở cửa khẩu vào mùa cao điểm
Đường sắtLô lớn, nguyên container, hàng nặngChở khối lượng lớn, ít phụ thuộc thời tiết biểnPhải chuyển tải, ít linh hoạt với hàng lẻ
Đường biểnLô rất lớn, hàng cồng kềnh, không gấpCước thấp khi đi nguyên containerThời gian dài, phụ thuộc lịch tàu
Đường hàng khôngHàng nhẹ, giá trị cao, cần gấpNhanh nhấtCước cao, nhiều hàng bị hạn chế

Mỗi phương thức có bài phân tích riêng trên Yến China: vận chuyển đường bộ, vận chuyển đường biển và vận chuyển hàng không.

Đoàn tàu hàng kéo nhiều toa chạy trên tuyến đường sắt ngoại ô

Đường sắt ít phụ thuộc thời tiết biển nhưng kém linh hoạt với hàng lẻ

Vận chuyển đường sắt từ Trung Quốc cần giấy tờ gì?

Hàng hóa vận chuyển bằng tàu liên vận quốc tế vẫn thực hiện đầy đủ các thủ tục hải quan tương tự như những lô hàng nhập khẩu chính ngạch thông thường. Để thông quan, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ chứng từ cơ bản bao gồm hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn đường sắt và tờ khai hải quan.

Trong trường hợp muốn hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA), lô hàng bắt buộc phải bổ sung giấy chứng nhận xuất xứ mẫu E. Bạn có thể tham khảo chi tiết quy trình xin cấp và cách rà soát lỗi chứng từ này trong bài viết Form E là gì.

Ngay sau khi hoàn tất khai báo, hệ thống hải quan sẽ tiến hành phân luồng tương tự như các phương thức vận tải khác. Nếu tờ khai rơi vào luồng vàng hoặc luồng đỏ, lô hàng sẽ cần thêm thời gian để cơ quan chức năng kiểm tra chi tiết hồ sơ hoặc kiểm hóa thực tế, quy trình cụ thể đã được giải thích rõ tại bài phân luồng hải quan.

Đi nguyên container hay ghép hàng?

Vận chuyển đường sắt phát huy tối đa hiệu quả khi lô hàng của bạn đủ số lượng để đóng nguyên container. Khi đó, toàn bộ hàng hóa sẽ được xếp trong một không gian riêng biệt, hoàn toàn không phải chung đụng hay chịu ảnh hưởng từ hàng của các chủ hàng khác.

Nếu lượng hàng chưa đủ lấp đầy container, bạn vẫn có thể cân nhắc phương án ghép chung với các chủ hàng khác. Tuy nhiên, cách tính cước phí cũng như những rủi ro phát sinh khi đi hàng ghép sẽ khác biệt hoàn toàn so với đi nguyên chuyến, bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn sự khác nhau này trong bài viết LCL và FCL.

Riêng với các lô hàng quy mô vừa và nhỏ, vận chuyển đường bộ thường mang lại sự gọn gàng và linh hoạt hơn hẳn. Các tuyến xe tải gom hàng hiện nay đều nhận vận chuyển từng kiện lẻ mà không buộc bạn phải mất thời gian chờ gom đủ container.

Toa hàng dừng chờ chuyển tải, khâu tốn thời gian khi vận chuyển đường sắt Trung Quốc

Chỗ hai khổ ray gặp nhau, hàng phải chuyển tải sang tàu khác

Câu hỏi thường gặp về vận chuyển đường sắt từ Trung Quốc

Đường sắt có nhanh hơn đường bộ không?

Thực tế là không hẳn. Ngoài thời gian tàu chạy trên ray, tổng hành trình còn bao gồm thời gian chờ gom đủ chuyến, chuyển tải tại ga biên giới và hoàn tất thủ tục thông quan ở cả hai đầu. Vì vậy, khi đặt hai phương án này lên bàn cân, bạn nên đối chiếu tổng thời gian giao nhận thực tế từ kho người bán cho tới khi hàng về tận kho của mình.

Hàng lẻ mua trên sàn có đi đường sắt được không?

Thông thường, phương thức này không phù hợp với hàng lẻ. Đường sắt vốn tối ưu cho những lô hàng quy mô lớn, đóng nguyên container, trong khi các đơn hàng mua lẻ trên Taobao hay 1688 sẽ thuận tiện và tiết kiệm thời gian hơn nhiều nếu đi đường bộ qua các tuyến gom hàng chuyên dụng.

Hàng đi đường sắt có được hưởng thuế ưu đãi theo Form E không?

Hoàn toàn được, miễn là lô hàng của bạn có giấy chứng nhận xuất xứ mẫu E hợp lệ. Mức thuế nhập khẩu ưu đãi được xác định dựa trên mã HS của sản phẩm và tính hợp lệ của bộ chứng từ xuất xứ, chứ không phụ thuộc vào việc hàng hóa được vận chuyển bằng tàu hỏa hay xe tải.

Chọn phương thức đưa hàng về cùng Yến China

Bạn gửi thông tin hàng, khối lượng và thời gian cần nhận, bên mình tư vấn và báo giá phương án đưa hàng về theo đường chính ngạch phù hợp với lô hàng.

Quy trình, chứng từ và bảng giá có trong trang dịch vụ vận chuyển hàng chính ngạch từ Trung Quốc. Thông báo mới về thủ tục hải quan được cập nhật tại cổng thông tin Hải quan Việt Nam. Gọi hotline 038 323 1688 hoặc nhắn Yến China Logistics để được tư vấn.

Liên hệ Yến China Logistics để được tư vấn nhập hàng Trung Quốc
Icon cate
image

Cài đặt công cụ đặt hàng

Tải ứng dụng Yến China